Jestem adwokatem od 2009 r. Członkiem Szczecińskiej Izby Adwokackiej. Wcześniej, absolwentem Uniwersytetu Szczecińskiego – Wydziału...
Rozliczenie konkubinatu - podział majątku - prawo cywilne
autor Krzysztof Tumielewicz, 30 stycznia 2020
Rozliczenie konkubinatu – problemy przy rozliczaniu osób pozostających w związkach pozamałżeńskich
Od dłuższego czasu budzi wiele wątpliwości praktycznych rozliczenie tzw. konkubinatu – związków partnerskich. Sądy stosują różne konstrukcje (co Sąd to obyczaj .. ) przy rozliczaniu byłych partnerów – poczynając od: 1) zniesienia współwłasności przedmiotów stanowiących ich majątek wspólny, 2) rozliczenia nakładów, 3) bezpodstawnego wzbogacenia czy 4) spółki cywilnej. Metody te również mogą się przenikać w ramach jednego postępowania sądowego.
Prawnomajątkowe stosunki powstałe między osobami pozostającymi w stosunkach pozamałżeńskich są oparte na art. 405 kodeksu cywilnego (bezpodstawne wzbogacenie), jako najbardziej właściwej podstawie ich oceny, bo do tych osób nie mogą być stosowane w drodze analogii przepisy o wspólności ustawowej.
Sąd Najwyższy wskazywał też, że nakłady konkubentów czynione wspólnie w czasie konkubinatu na majątek jednego z nich powinny być rozliczone według przepisów o zniesieniu współwłasności.
Rozważając wybór możliwości rozliczenia konkubinatu, brano pod uwagę odpowiednie zastosowanie przepisów o wspólności majątkowej małżeńskiej, zastosowanie przepisów o współwłasności w częściach ułamkowych i znoszeniu tej współwłasności, zastosowanie przepisów o spółce cywilnej oraz zastosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Wykluczono jednak możliwość stosowania przepisów o wspólności majątkowej małżeńskiej.
Co do pozostałych uregulowań w orzecznictwie pojawiały się różne stanowiska, dopuszczano zarówno możliwość stosowania przepisów o zniesieniu współwłasności, jak i przeciwnie – możliwość taką wykluczano, wskazywano na dopuszczalność oparcia rozliczeń majątkowych konkubentów na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu czy na istnienie podstawy prawnej dokonania określonych przesunięć majątkowych w zakresie trwania konkubinatu wykluczającej możliwość sięgania do instytucji bezpodstawnego wzbogacenia.
Wybór jednego z tych uregulowań może być uzależniony od okoliczności konkretnej sprawy, a także od przedmiotu rozliczeń. Do roszczeń z tytułu nabytych wspólnie nieruchomości i rzeczy ruchomych oraz z tytułu nakładów dokonanych na te przedmioty należy stosować przepisy o zniesieniu współwłasności, natomiast do roszczeń z tytułu nakładów dokonanych przez jednego z konkubentów na wchodzące w skład wspólnego gospodarstwa przedmioty majątkowe należące do drugiej z tych osób zastosowanie znaleźć powinny przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Ochrona interesów majątkowych konkubentów w ich wzajemnych stosunkach nie powinna być intensywniejsza niż ochrona małżonków w analogicznych stanach faktycznych. Oznaczałoby to naruszenie bezspornych preferencji prawnych przyznanych związkom małżeńskim formalnie zawartym.
Należy się skupić na specyfice konkretnych okoliczności faktycznych i roszczeń zgłaszanych przez konkubentów i poszukiwać najwłaściwszych ram prawnych, godząc się na nieuniknione nieformalności i konieczność stosowania przepisów normujących określone stosunki jedynie odpowiednio.
Wymaga to każdorazowo uwzględnienia konkretnych okoliczności sprawy oraz specyfiki wynikającej ze splotu stosunków osobisto-majątkowych ukształtowanych w danym związku.
Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu należy stosować, gdy brak innej podstawy prawnej umownej, deliktowej czy wynikającej z art. 224–230 k.c., na jakiej możliwe byłoby przywrócenie równowagi majątkowej naruszonej bez prawnego uzasadnienia i uwzględnienia roszczenia o zwrot nakładów. W orzecznictwie przeważa pogląd, iż właściwą podstawą prawną rozliczeń między konkubentami, w tym dotyczących nakładów dokonanych na majątek jednego z nich, są przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, chyba że szczególne okoliczności wskazują na istnienie innej podstawy prawnej tych rozliczeń. Zasądzeniu z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia podlega kwota odpowiadająca aktualnemu stanowi wzbogacenia w dacie wyrokowania, poprzez stosowanie w drodze analogii art. 363 § 2 k.c., co najlepiej odpowiada istocie tej instytucji. Jedynie takie rozstrzygnięcie prowadzi do rzeczywistego przywrócenia naruszonej bez podstawy prawnej równowagi majątkowej, szczególnie gdy chwila uzyskania korzyści jest odległa od chwili jej zwrotu.
Rozliczenie konkubentów należy do spornych ze względu na to, że przepisy prawa wprost tego zagadnienia nie regulują. Utrwalony jest pogląd, iż do stosunków majątkowych konkubentów nie można stosować przepisów o wspólności ustawowej i podziale dorobku nawet w drodze analogii. Są także poważne argumenty przeciw stosowaniu do rozliczenia konkubentów przepisów o spółce cywilnej, chyba że zawarli umowę spółki. Nie budzi też większych kontrowersji stanowisko, że do rozliczeń składników majątkowych, które nabyli na współwłasność ułamkową, mają zastosowanie przepisy o zniesieniu współwłasności. Te nie mogą być jednak uznane za wyłączną, całościową podstawę rozliczeń po ustaniu konkubinatu, nie uwzględniają bowiem osobowego elementu wspólnoty konkubenckiej.
Komentarze (8):
793693
28 września 2025, 02:33 | odpowiedz
??????? ??? ???????????? ??????, ?? ??????? ????????? ??????? ??????????? ????????? ??? ??? ???? ???? ??? ????? ??????.
????????? ????????? ??? ?????????????? ?? ???????, ???????????? ?? ?????? ???????? ????. ????? ????? ?????? ?????? ?? ???????, ??? ????????? ?? ???:
http://forum.btcbr.info/viewtopic.php?t=153416
http://bimmer-toolset.com/forum/viewtopic.php?t=205
http://cpmayencos.org/mercadillo/viewtopic.php?f=11&t=923
http://bbs.epaqi.com/forum.php?mod=viewthread&tid=116240&extra=
http://bbs.epaqi.com/forum.php?mod=viewthread&tid=116296&pid=118539&page=4&extra=#pid118539
????? ?????? ??? ??????? ? ? ?? ??????????.
??? ?? ???? ??? ? ??????? ??????????????????? ????????.
855692
28 września 2025, 21:17 | odpowiedz
????????? ???????? ??? ????? 10 ???.
? ??? ??????? ??????? ?????????? ??? ???????? ????? ????? ??????? ? ??????? ???????? ?????????.
????????? ??????? ?????????? ?????????? ?? ?????, ? ????? ????? ????????? ??? ????.
? ??? ?? ????? ????? ???????? ???????? ?? ?????? ????????? ?????.
??? ?????? ????????? ??????? ??????:
http://www.c-strike.fakaheda.eu/forum/viewthread.php?thread_id=2297
http://epaqi.com/forum.php?mod=viewthread&tid=116354&pid=118664&page=3&extra=#pid118664
http://epaqi.com/forum.php?mod=viewthread&tid=116439&extra=
http://www.c-strike.fakaheda.eu/forum/viewthread.php?thread_id=2349
http://www.c-strike.fakaheda.eu/forum/viewthread.php?thread_id=2310
????? ??? ????? ???????...
264769
29 września 2025, 07:04 | odpowiedz
?? ?????? ??? ???????? ? ??????? ? ??? ? ???? ??? ?? ???? ?????? ?? ????????? ?????.
? ???? ???? ????? ?????? ? ??? ????? ???? ???????? ??? ? ?????????????.
?? ???? ???????? ???? ??????? ?????????? ???????????, ????? ????? ????, ?? ??????? ????? ??????? ?????????? ??? ??? ????????????.
??? ??????? ????. ?? ?????? ????? ? ???? ????? ?????? ??? ?????? ???????????? ?? ??? 200. ??????? ?????? ?????????? ??? ??????? ??????.
??? ????? ?? ??????? ???????? ????? ?? ?????????? ? ????:
????? ????? ???????????? ?????????? ??? ????? ?? ???????? ????? ? ??? ?????????? ???? ?????.
??????? ? ??????????? ?????? ? ?????!!!
http://www.daveandspencer.com/forums/viewtopic.php?f=7&t=406373
http://www.mutterkind-kur.de/forum/viewtopic.php?f=44&t=1101867
http://bbs.epaqi.com/forum.php?mod=viewthread&tid=116628&extra=
http://cpmayencos.org/mercadillo/viewtopic.php?f=25&t=1112
http://bbs.epaqi.com/forum.php?mod=viewthread&tid=116562&extra=
354691
29 września 2025, 09:26 | odpowiedz
?? ?????? ??? ?????????? ? ?????????? ? ??? ? ????? ??? ?? ???? ?????? ?? ????????? ?????.
? ???? ???? ????? ???? ? ??? ????? ???? ???????? ??? ? ?????????????.
?? ???? ???????? ???? ??????? ?????????? ???????????, ????? ????????? ??????, ?? ??????? ????? ?????? ?????????? ??? ??? ????????????.
??? ??????? ????. ?? ?????? ??????? ? ???? ????? ?????????? ??? ?????? ???????????? ?? ??? 200. ??????? ???????? ?????????? ??? ??????? ??????.
??? ????? ?? ??????? ???????? ????? ?? ?????????? ? ????:
????? ????? ???????????? ?????????? ??? ???????????? ?? ???????? ????? ? ??? ?????????? ?????? ?????.
??????? ? ??????????? ?????? ? ?????!!!
http://www.forum.jehovih.ru/viewtopic.php?t=528
http://epaqi.com/forum.php?mod=viewthread&tid=116579&extra=
http://epaqi.com/forum.php?mod=viewthread&tid=116601&pid=119192&page=1&extra=#pid119192
http://epaqi.com/forum.php?mod=viewthread&tid=116521&extra=
http://cpmayencos.org/mercadillo/viewtopic.php?f=4&t=1066
963962
30 września 2025, 04:00 | odpowiedz
????????? ????? ?? ???? ????? ?????????? ?????????? ???? ???????? ??????????? ?????? ?? ??? ??? ???? ??????????, ? ???????? ??????? ????? ????????????? ??????????????.
???? ??? ?????? ?? ????????? ??? ?????????? ????? ????????????.
????? ? ???? ??????????: http://www.theadultstories.net/viewtopic.php?t=561585
http://cpmayencos.org/mercadillo/viewtopic.php?f=41&t=1273
http://www.alkwet.com/vb/showthread.php?t=30151&p=87593#post87593
http://www.alkwet.com/vb/showthread.php?t=30013&p=87349#post87349
http://epaqi.com/forum.php?mod=viewthread&tid=116980&extra=
? ??? ????? ???
318618
30 września 2025, 19:47 | odpowiedz
?????????? ??? ???????????? ??????, ?? ??????? ??????? ??????? ??????????? ????????? ??? ??? ???? ???? ??? ????? ?????????????.
????????? ?????? ??? ?????????????? ?? ???????, ?????? ??? ????????? ?? ?????? ???????? ????. ????? ????? ???????? ?????? ?? ???????? ????????, ??? ????????? ?? ???:
http://bbs.suseage.com/forum.php?mod=viewthread&tid=205389&extra=
http://bbs.epaqi.com/forum.php?mod=viewthread&tid=116724&extra=
http://www.theadultstories.net/viewtopic.php?t=550391
http://bbs.epaqi.com/forum.php?mod=viewthread&tid=116787&pid=119681&page=4&extra=#pid119681
http://cpmayencos.org/mercadillo/viewtopic.php?f=28&t=1115
????? ?????? ??? ??????? ? ? ?? ???????.
??? ?? ???????? ?????? ??? ? ??????? ?????????????
http://cpmayencos.org/mercadillo/viewtopic.php?f=11&t=1179
776822
23 listopada 2025, 01:33 | odpowiedz
??????? ???? ? ????? ???? ????? ????? ?????? ?????? ????????? ??????? ?????????? ? ?????? ????
???? ???????????? ??????????? ?? ????? ??????? ?????????? Rusjizn. ? ??? ?? ?????? ????????? ?????? ???? ????????? ?? ???????? ??????, ?????????? ??? ??????? ????????? ????????? ?? ?????? ????, ???????? ? ???? ????? ???????.
? ?? ??? ?? ?????? ???-?????.
????? ?? ????? ????????? ???????? ???????? ?????? ?????????? ? ??? ?? ?????????? ??????? ????? ?????? ??? ?? ?????????? ??????????.
???? ?????? ????? ?????????? ?? ???????? ?? ?? ????????? ??? ?? ?????????? ???? ???????? .
http://www.dragonfly-trimarans.org/phpBB/viewtopic.php?t=11017
http://1er-online.de/viewtopic.php?t=83879
http://boletinelbohio.com/user/vikidnd/?um_action=edit
http://forum.btcbr.info/viewtopic.php?t=161142
http://cusatalk.com/viewtopic.php?t=1303
123414
26 listopada 2025, 22:59 | odpowiedz
In the bustling world of news, where every minute reveals a new story, staying updated with dependable and timely information is crucial.
For Canadians and global news aficionados alike, Couponchristine.com emerges as a formidable power in the digital news field.
Our platform is devoted to bringing you the most up-to-date news from Canada and around the world, ensuring that you remain informed on matters that affect you and the global community.
http://www.mutterkind-kur.de/forum/viewtopic.php?f=111&t=1260666
http://forum.americandream.de/memberlist.php?mode=viewprofile&u=71928
http://www.c-strike.fakaheda.eu/forum/viewthread.php?thread_id=4788
http://www.dragonfly-trimarans.org/phpBB/viewtopic.php?t=11630
http://www.dragonfly-trimarans.org/phpBB/viewtopic.php?t=11637